A+ A A-

گزارشی کوتاهی از وضعیت زنان کارگر قالی باف شهر کامیاران

Share


تا روزِ مرگ‌ فرش‌ بافت‌ و گُل‌ کاشت‌
اما هرگزنه‌ فرشی‌ زیرِ پا داشت‌
نه‌ کسی‌گُلی‌ بر مزارش‌ گذاشت.
«شیرکو بیکس»
زنان کارگر قالی باف مجبور هستند در کنار کارهای منزل، ساعت ها وقت خود راصرف قالی بافی کنند تا شاید بتوانند لقمه نانی بر روی سفره خانواده بیاورند. این یکی از شکل های استثمار است که امروزه به وضوح دیده می شود. این کارگران بعد از ماه ها گره زدن و قالی بافتن دستمزدی دریافت می کنند که نه تنهانمی توانند با آن نیازهای اولیه زندگی خود را تامین کنند، بلکه دچار انواع بیماری ها از قبیل کمر درد و مشکلات بینایی و غیره می شوند. زندگی این کارگران اکثرن در یک سطح و به یک شیوه است. قالی باف های زیادی مشغول گره زدن و خلق قالی ها و تابلو فرش های زیبایی هستند، اما فقط تعداد مشخصی از آنها بصورت شغل اول به آن می پردازند.
هرچند که مردها نیز به این کار مشغول هستند، اما تعدادی از زن های قالی باف بصورت پاره وقت فرش می بافند و همزمان کار منزل را نیز انجام می دهند. ساعت کار مشخصی ندارند و وقتی که کار منزل و بچه داری به آنها مجال بدهد به سراغ دار قالی می روند. بصورت نسبی اگر کسی ۸ ساعت در روز کار کند، با فروشقالی اش ماهی ۸۰۰ هزار تومان بدست می آورد. (البته این مبلغ متناسب باکیفیت کار و سرعت عمل کارگران فرش باف متغییر است.)
فرش باف ها می توانند با پرداخت ماهیانه ۷۰ هزار تومان خودشان را بیمه کنند. اکثریت آنها از بخش فقیر و زحمتکش جامعه هستند که برای گذراندن امورات زندگی پر از مصیبت شان به اجبار و یا بصورت پاره وقت یا تمام وقت مشغول قالی بافتن هستند.
ادامه این گزارش را از زبان ” سارا ” یکی از این کارگران قالی باف بخوانید:
” نوزده سال داشتم که در یکی از شب های سرد زمستانی پسری بیست و هشتساله همراه با خانواده ای که هیچ آشنایی قبلی با هم نداشتیم، برای خواستگاری من آمده بودند.الان پنج سال است که زندگی مشترک را با فواد شروع کرده ایم وحاصل این زندگی دختر چهار ساله ام پریا است.در همان اوایل زندگی مشترک،یعنی چهار سال پیش به ناچار شغلی را شروع کردم که بسیار طاقت فرسا است و دست مزد بسیار پایینی هم برای این کار دریافت می کنم. شاید شما تجربه قالی بافتن را نداشته باشید، اما تصور کنید ساعت ها پای دارِ قالی بنشینید،گره بزنید و قالی ببافید، سر زانوها، کمر، گردن و تمام ستون فقرات انسان انگارزیر فشار چند تن وزن قرار می گیرد.
فاطمه یکی از آشناهای مان است که در این کار خیلی ماهر است و بیشترتجربیات اش را در اختیارم گذاشته است. او کارگر قالی بافی بود که نزدیک به پانزده سال از عمر خود را به صورت متوالی مشغول و صرف این کار کرد. امامتاسفانه الان مدت دو سال است که دیگر توان قالی بافتن را ندارد و از شدت زانودرد به سختی می تواند کارهای شخصی خود را هم انجام دهد. فاطمه بعد ازمراجعه به پزشک متوجه می شود که دلیل زانو دردش، همان پانزده سال نشستن پایدارِ قالی بوده است. متاسفانه فاطمه بدلیل فقر شدید نتوانسته خود را بیمه کند وتحت پوشش هیچ نوع بیمه ای نیست و کل هزینه های درمانی را هم باید خودپرداخت کند.
از چهار سال پیش که قالی بافی را یاد گرفتم هر چند وقت یکبار، قالی با طرح واندازه های متفاوتی را از نمایندگی های شهر کامیاران می گیرم و بعد از اتمام آن، دستمزدی دریافت می کنم. الان هم این تابلو فرشی که می بینید، چند ده گره به اتمام آن باقی مانده است؛ اندازه ۱ در ۱/۵ متر دارد. اما این مدت به دلایل نتوانستم در وقت معمول که چهار ماه است آن را تکمیل کنم و تقریبا هشت ماه است که هنوز چند گره به اتمام آن باقی مانده است. برای چنین تابلو فرشی بعد از چندماه زحمت کشیدن تنها ۴۴۰۰۰۰ تومان دستمزد می گیرم.
شوهرم کارگر نانوایی است. فواد هر روز کله سحر به نانوایی می رود و تا ساعت ۲ بعداظهر مشغول پختن نان است. کارگر نانوایی هم تکلیف اش مشخص است، باید روبروی گرمای کوره، سرخ شود تا شاید روزی ۲۵ هزار تومان پول بدست بیاورد. ازچین های پیشانی فواد که بیشتر اوقات از فرط خستگی نهار نخورده خوابش میبرد، می توان هزار درد و رنج را احساس کرد. من و فواد دو نفری با هزار تقلا و کارطاقت فرسا زندگی بخور و نمیری را فراهم کرده ایم. تنها امید به آینده است که زندگی ما را به هم بسط داده است. فقر، نه فکری و نه وقتی برای توجه کردن به همد یگر را برای مان باقی نگذاشته است. آخر هر ماه چیزی که گیرمان می آید،درد و رنجی است که هر روز با آن دست و پنجه نرم می کنیم.
چندی پیش برای اینکه بتوانم خودم نخ قالی بافی را بخرم تا شاید پول بیشتری گیرم بیاید، مدرک قالی بافی را گرفتم و از طریق این مدرک اقدام و درخواست وام قالی بافی را دادیم. اما در جواب گفتند که اگر سرپرست خانواده باشی یاشوهرت علیل باشد ۵ میلیون تومان وام بهت تعلق می گیرد. من هم خوشبختانه این شرایط را نداشتم!
چند مدت پیش هم بعد از یک ماه پرس و جو، توانستیم سری به دفتر آقای علوی نماینده مجلس استان کردستان بزنیم که شاید بتوانیم از طریق ادارات کمک مالی یا معرفی نامه ای برای یکی از بانک ها بنویسد تا شاید شرایط دریافت وام را هموارتر کند. منشی دفتر که هدف از آمدن ما را متوجه شده بود، می گفت که شما برای دریافت وام می توانید به بانک قرض الحسنه مهر ایران مراجعه وحسابی باز کنید و بعد از چهار ماه به اندازه پولی که توی حساب تان هست میتوانید وام دریافت کنید! در شرایطی که ما یک شاهی هم ته جیب مان نداشتیم، راهنمایی خنده داری بود. خیلی خنده دار، اما مگر می شد توی این شرایط با دل پر و جیب خالی خندید!
بعد از چند دقیقه نشستن، منشی ما را به سمت در راهنمایی نمود و ما هم بدون هیچ اتلاف وقتی زود وارد اتاق شدیم. آقای علوی بعد از امیدوار و دلگرم کردن ما،معرفی نامه ای برای بانک مهر امام رضا نوشت و ما هم با خوشحالی به کامیاران برگشتیم و نامه را تسلیم این بانک معرفی شده کردیم. اما در جواب گفتند: بودجه نداریم تازه اگر بودجه داشته باشیم باید سرپرست خانواده باشی. “بازهمان داستان قدیمی”.
خلاصه شرایط زندگی هر روز دشوارتر و رو به زوال است، صاحب خانه صدایش درآمده که اگر اجاره خانه را سر وقت پرداخت نکنیم، باید خانه را تخلیه کنید. هربار شرایط کاری و زندگی را برای کارفرما توضیح می دهیم که شاید دستمزدمانرا بیشتر کند، اما جواب بدرد بخوری نمی شنویم.
از الان معلوم است که آینده ای مثل فاطمه دارم.من هم بدلیل ناتوانی در پرداخت پول بیمه،تحت پوشش هیچ بیمه ای نیستم.کمر درد شدید امان ام را بریده ومدت یک سال است که چشم ام ضعیف شده است به حدی که برای خودم به راحتی تشخیص داده می شود. دستمزد قالی قبلی را به صاحب خانه دادم و نتوانستم به چشم پزشک مراجعه کنم و عینک بگذارم. من برای آینده دخترم خیلی نگران هستم. واقعا که زندگی خسته کننده ای است. به احتمال قوی زندگی دخترم نیز همانند من پر از مشقت باشد.
وقتی از سارا پرسیدم که چه خواسته ای دارد، با این جمله جواب ام داد: ” خواسته ام این هست که خودم و شوهرم کار مناسبی همراه با یک خانه داشته باشیم “.
کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکل های کارگری – تیر ۱۳۹۶

Share

 

مسئول سایت حزب

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

کمیته خارج کشور حزب حکمتیست

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

کمیته کردستان حزب حکمتیست
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

دفتر مرکزی حزب حکمتیست

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

Tel:+46762349683