A+ A A-

حراج بردگان در ليبى مناسبات برده دارانه سرمايه دارى

Share

 

سيف خدايارى

در روزهاى اخير پرده از جنايت ديگرى در نظم سرمايه جهانى برداشته شد، كه توصيف آن در ظرف نوشتار نمى گنجد. هيچ كلمه اى نمى تواند اشك و رنج قربانيان اين مناسبات كثيف را ترجمه كند.

در يكى از بازارهاى تريپولى، تعدادى از پناهجويان رانده از كره زمين به حراج گذاشته شده اند و دوربين يكى از شبكه هاى خبرى اين بازار لبريز از وقاحت را ثبت كرده است: مثل حراج هر شيى ديگر، "يك جوان سالم و قوى" به حراج گذاشته مى شود. مزايده از قيمت پايين شروع مى شود و نهايتاً به قيمت چهارصد دلار به فروش مى رسد. از ميان خريداران صدايى هم شنيده مى شود: "آن جوان نيجرى چى شد؟" و فروشنده با لحنى مغبون مى گويد: "حراج شد"!

اين تصوير كوچكى از پديده شومى است كه از چند سال پيش بويژه در ليبى در جريان است. هزاران پناهجو كه از كشورهاى مختلف آفريقا، در ادامه فرار از قحطى، خشكسالى، بيكارى و جنگ دنبال رؤياى زندگى بهترى به سمت اروپا راه افتاده اند و در ليبى گرفتار شده اند. رؤياهايى كه اكنون به كابوس عظيم تبديل شده است. تخمين زده مى شود حدود يك ميليون پناهجو در ليبى گرفتار شده و سرنوشت تراژيكى از قبيل قتل، خودكشى، بردگى، فحشا، ديپورت و ... پيدا كرده اند.
 
بازار بردگان ليبى، گرچه سويه اى ايدئولوژيك دارد و نگاهها متوجه خريد و فروش بردگان در اسلام شده است، اما مهمتر از آن بازگوكننده روابط و مناسبات برده دارانه سرمايه دارى نيز هست. روشن است كه برده دارى يكى از سنت هاى اسلامى است كه عليرغم ادعاهاى دروغين "روشنفكران اسلامى" كه محمد و اسلام عليه برده دارى بودند، برده دارى هرگز از سنت اسلام حذف نشد و مى توان آيات و احاديث بى شمارى در رابطه با برده ها پيدا كرد: در يكى از آيات قرآن انسانها به دو دسته آزاد و برده تقسيم مى شوند و داعش به عنوان نزديك ترين روايت دينى از اسلام، در چند سال گذشته با استفاده از نص قرآن و احاديث، آشكارا بازار برده فروشى را در مناطق تحت كنترل خود در سوريه براه انداختند. اما تقليل دادن بردگى به اسلام گمرا كننده است. تجارت بردگان در قرون هفدهم و هجدهم ميلادى در اروپا و آمريكا يكى از پررونق ترين بازارهاى سرمايه داران بوده است و بخش عظيمى از تكامل سرمايه دارى در اين دو قاره مرهون رنج و زحمت ميليونها برده است كه از كشورهاى آفريقايى - با مباشرت مسيونرهاى مسيحى- خريدارى مى شدند و تا اواخر قرن نوزدهم مناسبات بردگى آشكار بر اين كشورها حاكم بود.

علاوه بر بردگى در شكل افراطى آن - كه حراج بردگان در ليبى نمونه اى از آن است- بردگى مدرن پديده اى جهانى است. در گزارش سازمان جهانى كار در سال ٢٠١٤، ضمن تأييد اين پديده و با بكارگيرى ترم "بردگى مدرن" گزارش اذعان مى كند كه ميليونها نفر در جهان مستقيماً به بردگى كشيده مى شوند و سود حاصل از بردگى براى سرمايه جهانى سالانه بالغ بر يكصد و پنجاه ميليارد دلار است. در تعريف بردگى مدرن، سازمان جهانى كار هر شكلى از كار اجبارى، بدون دريافت مزد و نگهدارى بالاجبار فرد را شكلى از بردگى مى نامد. با نگاهى گذرا به مناسبات نابرابر كار و سرمايه در سرتاسر جهان مى توان نمودهايى از اين پديده را دست نشان كرد: از كار كودك تا تجارت سازمان يافته بردگان جنسى و از حبس كارگران در مزارع و كارگاهها تا گروگان گرفتن مدارك ميليونها كارگر در كشورهاى حوزه خليج فارس، آمريكا، اروپا و ... اگر اندكى وسع نظر داشته باشيم، علاوه بر بردگى مدرن، مناسبات بردگى در اشكال نيمه پنهان آن در جريان است .

واكنش هاى جهانى نسبت به حراج بردگان در ليبى هرگز به تناسب اين منجلاب عظيم جهانى نيست. شنبه گذشته (هجدهم نوامبر ٢٠١٧) حدود يكصد نفر در مقابل سفارتخانه ليبى در پاريس تجمع كردند و به اين شكل از شناعت نظم جارى در ليبى اعتراض كردند. پيش بينى مى شود تجمعاتى مشابه آن در جاهاى ديگر نيز برپا شود كه بيشتر روى جنبه ضدانسانى اين پديده شوم انگشت مى گذارند و صرفنظر از نقد ريشه اى به نظام سرمايه، حتى متوجه سياستهاى روز حاكمان كشورهاى اروپايى نيستند. آنچه در ليبى "اتفاق افتاده است" مستقيماً برآيند سياستهاى اتحاديه اروپا در تقابل با موج پناهجويانى است كه همه چيز خود را از دست داده اند و در رؤياى زندگى بهتر به سمت اروپا در حال حر كت اند. سران اتحاديه اروپا در هر تركيبى و با هر قيافه اى ظاهر شوند، از يك سياست تبعيت مى كنند: بستن مرزها! و در راستاى اين سياست صدها ميليون دلار به دولت ايتاليا داده اند كه مديترانه را به سنگر تقابل با موج پناجويان تبديل كنند. در اين كار هم موفقيت چشمگيرى بدست آورده اند. كاهش ٨٥ درصدى پناهجويان براى ورود به اروپا در سال ٢٠١٧ و مرگ دستكم دو هزار پناهجو در آبهاى مديترانه. كل هيأت حاكمه بورژوازى جهانى و در رأس آن اتحاديه اروپا در اين جنايت سهيم اند.

پناهجويان، آوارگان نظم وارونه سرمايه دارى جهانى، با تمام مصائب و رنج هايى كه بر آنان تحميل شده است، بخشى از واقعيات دنياى امروز هستند: دنيايى كه بشدت نابرابر است و قربانيان آن يا در جنگها كشته مى شوند يا در قحطى و نابرابرى اقتصادى له مى شوند و يا مثل ميليونها پناهجو در منجلاب فرو مى روند. اين نظم وارونه را بايد برانداخت. *

Share

 

مسئول سایت حزب

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

کمیته خارج کشور حزب حکمتیست

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

کمیته کردستان حزب حکمتیست
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

دفتر مرکزی حزب حکمتیست

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

Tel:+46762349683