A+ A A-

در گرامیداشت حکمت ,ادبیاتی که به کمونیسم کارگری در عراق شکل داد رحمان حسین زاده

Share

در گرامیداشت حکمت ادبیاتی که به کمونیسم کارگری در عراق شکل داد (معرفی دوجلد منتخب آثار منصور حکمت به زبان کردی) رحمان حسین زاده 

در اوایل سال 2009 دو جلد منتخب آثار منصور حکمت در کردستان عراق منتشر شد و در اختیار علاقمندان قرار گرفت. مناسب دیدم در گرامیداشت حکمت با معرفی این آثار و نشان دادن تاثیرات تعیین کننده مباحث  گرد آوری شده این دو جلد در شکل دادن به جنبش کمونیستی کارگری کردستان عراق و  سپس عراق از ابتکار پرارزش دوستداران حکمت و کمونیستهایی که با پشتکار فراوان این اقدام را به سرانجام رساندند، قدردانی کنم.
سالار رشید مبتکر اول این اقدام مهم در مقدمه ای که در جلد اول منتشر شده است، نوشته است."به دنبال تلاش و زحمات فراوان بیش از یک سال و نیم، توانستیم برای اولین بار، تقریبا تمامی ادبیات منصور حکمت که به زبان کردی ترجمه شده اند، از این سایت و آن سایت، ازمیان جزوات و نشریات مختلف، در کردستان و خارج کردستان گردآوری کنیم، مجددا آنها را تایپ کنیم وهمه آنها را مجددا ادیت کنیم تا به شکل فعلی در اختیار خوانندگان و مبارزین سیاسی به طور کلی و کارگران و فعالین کمونیست به ویژه قرار بگیرد. بیگمان این ادبیات در مبارزه و فعالیتشان به ابزاری کارا و موثر و انرژی بخش تبدیل میشود"

دو جلد منتخب آثار حکمت به زبان کردی شامل 52 مبحث از میان انبوه مباحث تئوریک، سیاسی، برنامه ای،سبک کاری و سازمانی منصور حکمت است. این مجموعه با مبحث تئوریک مهم "افسانه بورژوازی ملی ومترقی" که اولین بار بخش یکم آن در تابستان 1979  منتشر شده، آغاز میشود و با مباحث "دنیای بعداز 11 سپتامبر" و سه سخنرانی کوتاه پالتاکی او در پایان سال 2001 که در واقع آخرین اثرات فعالیت سیاسی این انسان بزرگ است، به پایان میرسد. مطالب آغاز وپایان منتشر شده در این دو جلد به نحو سمبلیکی خود گویای فاصله زمانی حیات سیاسی پربار  منصور حکمت به عنوان رهبر مارکسیست دو دهه پایانی  قرن بیستم و ایضاء نشان دهنده نقش مستقیم کمونیسم حکمت در شکل دادن به جنبش کمونیستی و کارگری در کردستان عراق و سپس کشور عراق در این دو دهه است.این تاثیر گذاری مستقیم به ایجاد سازمانها و نهادها و محافل کمونیستی و سپس نزدیک شدن و اتحاد آنان منجر شد که در ماه جولای سال 1993 حزب کمونیست کارگری عراق را تشکیل دادند.
ترجمه و گردآوری و انتشار این مباحث را نباید صرفا همچون انعکاس توجه و علاقه چند نفر کمونیست دوستدار منصور حکمت دید که گویا در یک مقطع زمانی کوتاه تصمیم گرفتند، تا دو جلد کتاب  مارکسیستی را به گنجینه ادبیات مارکسیستی موجود اضافه کنند. بلکه علاوه بر آن تک تک مطالب گردآوری شده به دلیل نیاز کمونیستهای کردستان عراق و سراسر عراق به تئوری و سیاست کمونیستی در مبارزه طبقاتی رشد یابنده  جامعه از اوایل دهه هشتاد میلادی در میان کمونیستهای کردستان عراق به عنوان سلاح برنده مبارزه کمونیستی در میان آنها جا باز کرد. فضای فکری و سیاسی و مبارزاتی جریانات و گروهها و محافل مارکسیستی را تحت تاثیر قرار داد. برای هر کس که مثل من این شانس را پیدا کرده باشد، پای صحبت تعداد قابل توجهی از رهبران و فعالین کمونیست کارگری در کردستان عراق و عراق نشسته باشد، بازگویی ابعاد متنوع و پر جنب و جوش و پرکار و پر از خطر وریسک به دست آوردن ادبیات کمونیستی منصور حکمت در دل اختناق سیاه و بیسابقه رژیم فاشیست بعث و صدام خود داستان شنیدنی است. در این بازگویی رهبران و فعالین کمونیست  و چپ اوایل دهه هشتاد میلادی کردستان عراق تعریف میکنند، با درک ماهیت ناسیونالیستی و پوپولیستی و بورژوایی حزب شیوعی عراق (حزب برادر حزب توده ایران) و کومه له ره نجده ران کردستان عراق به عنوان دو نیرویی که  در عراق و کردستان خود را "چپ و کمونیست" مینامیدند، در جستجوی آلترناتیو کمونیستی متعلق به جنبش طبقه کارگر و مردم زحمتکش بودند. در این راستا تحولات چپ وکمونیسم ایران بعد از انقلاب 1979 را تعقیب میکردند. دستیابی به "افسانه بورژوازی ملی و مترقی" و به دنبال آن ادبیات عمیقا مارکسیستی و زیر و رو کننده منصور حکمت توجه آنها را جلب میکند. برایت تعریف میکنند از آن تاریخ به بعد با چه سرعتی کتابها و جزوات و مطالب حکمت را در نسخه های محدود به دست می آورند و شب و روزهای فراوان و توسط جریانات و محافل کمونیستی و فعالین متعدد  و بنا به امکانات محدود شرایط فعالیت زیر زمینی به دست نویسی و کپی کردن و باز تکثیر و وپخش آن در میان محافل چپ و کمونیستی مشغول میشوند. برایت تعریف میکنند،چگونه ساعتهای فراوان رادیو صدای انقلاب ایران آن زمان (رادیوی کومه له در کردستان ایران به زبان کردی) را و به ویژه برنامه ویژه "درسهای مارکسیسم" را گوش میدادند، تا  ادبیاتی که از  منصور حکمت پخش میشود را ضبط کنند و سپس آن را پیاده و مکتوب کنند، به تکثیر آن بپردازند وترجمه به زبان عربی را شروع کنند و آن را به دست کمونیستهای مشتاق در سراسر عراق برسانند. (همین جا اشاره کنم دو سال قبل آثار منتخب یک جلدی منصور حکمت به زبان عربی منتشر شده است). برایت تعریف میکنند حول این مباحث چه تعداد بیشمار سمینارها و جلسات مباحثه سیاسی در میان طیف وسیع چپ آن هم در شرایط فعالیت مخفی را سازمان دادند و یک جنبش آگاهگری وسیع مارکسیستی راه انداخته شد. برایت تعریف میکنند که چگونه حول مارکسیسم انقلابی و سپس کمونیسم کارگری منصور حکمت صف بندیهای جدید و جریانات چپ و کمونیستی نوین شکل گرفتند، که قطب رادیکال جامعه را نمایندگی کنند. برایت تعریف میکنند که از طریق این جریانات چگونه ادبیات کمونیستی حکمت به محیط های کارگری، روشنفکری و دانشگاههای کردستان عراق و سراسر عراق از سلیمانیه و اربیل و کرکوک و رانیه و قلعه دزی گرفته تا بغداد وناصریه وبصره و موصل و ... راه پیدا کرد، به نحوی که حساسیت رژیم فاشیستی بعث را برانگیخت و به عنوان ادبیات ممنوعه دارندگان آن سر از زندان در میاوردند. تنها به عنوان نمونه با برچیده شدن بساط رژیم بعث در کردستان عراق، بیشترین زندانی سیاسی آزاد شده در مارس 91 از زندان شهر سلیمانیه کمونیستهای هم خط منصور حکمت بودند.
از مارس 1991 و با برچیده شدن حاکمیت فاشیستی رژیم بعث در کردستان عراق شرایط جدیدی برای ابراز وجود کمونیستها بوجود آمد وما شاهد شکل گیری و عروج جنبش شورایی کردستان عراق با پرچم آزادی و برابری و آشکارا متاثراز  سیاستهای منصور حکمت بودیم، به نحوی که جلال طالبانی رهبر اتحادیه میهنی و رئیس جمهوری قبلی عراق در یکی از سخنرانیهای علنی خود در سال 1992 عروج جنب شورایی و کمونیسم و رادیکالیسم در کردستان را به پای منصور حکمت نوشت. در ادامه این روند، پیدایش جنبش رادیکال بیکاران و جنبش سوسیالیستی وبرابری طلبانه زنان و  جنبش ایجاد تحزب کمونیستی و سرانجام ایجاد حزب کمونیست کارگری عراق در جولای 1993 مستقیما تاثیر گرفته از همین ادبیات مارکسیستی حکمت بود . ناگفته نماند از سال 1991 ببعد با به وجود آمدن امکان ارتباط فشرده و عملی و مستقیم رهبران کمونیست در عراق با منصور حکمت تحولات جنبش کمونیستی و کارگری در عراق وارد مرحله جدیدی شد.
بازگویی فشرده این روند، به ما نشان میدهد 52 مبحث گردآوری شده منصور حکمت در این دو مجلد،  انباشته از تاریخ تحولات مهم و تعیین کننده در جامعه عراق و کردستان است. انبوه کلمات ،عبارات و جملات ظاهرا ساکت و بیجان سیاه روی سفید نوشته شده در 1191 برگه دو جلد سرخ برگ آثار منتخب  منصور حکمت در پراتیک سیاسی و اجتماعی زبان رسای حق طلبی کمونیستی بوده که کارگر و انسان دردمند جامعه عراق و کردستان عراق در طی دو دهه علیه نظم سرمایه و دولتها و جریانات مدافع  آن در کمپ ناسیونالیسم عرب و کرد و جریانات مذهبی به آن متکی بوده اند. مجموعه نوشته های این دو مجلد هر کدام و در مجموع مهر تاریخ یک مبارزه انقلابی را به خود دارند، که نسل کمونیستی این جامعه در دو دهه گذشته آن را چراغ راهنمای خود قرار داده است.  اما نکته قابل توجه اینست علاوه بر نسل دوره گذشته، همانطور که سالار رشید اشاره کرده است نسل چپ و فعالین کارگری و کمونیست دوره جدید در عراق و کردستان عراق کماکان میتوانند این دو جلد آثار حکمت را به عنوان اهرم نیرو بخش مبارزه طبقاتی پیش رو به دست بگیرند. چون جنبش کارگری و کمونیستی به تئوری و سیاست و رهبری انقلابی و کمونیستی نیازمند است. جهت اطلاع همه انسانهای علاقمند این دو مجلد منتخب آثار منصور حکمت به زبان کردی هم اکنون در کتابفروشی بزرگ "اندیشه" در شهر سلیمانیه کردستان عراق قابل دسترس و تهیه است.
 
سالار رشید و همکارانش کار با ارزش گردآوری و انتشار آثار حکمت را الزاما به مناسبت گرامیداشت حکمت شروع نکردند، اما من به سهم خود این اقدام باارزش آنها را به عنوان هدیه ای گرانبها در گرامیداشت حکمت ارج میگذارم و برای سالار رشید و همکارانش آرزوی موفقیت دارم.
ژوئن 2010  

باز تکثیر: کمونیست ماهانه چھاردھم ، اول جون 2015
 
***

Share

 

مسئول سایت حزب

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

کمیته خارج کشور حزب حکمتیست

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

کمیته کردستان حزب حکمتیست
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

دفتر مرکزی حزب حکمتیست

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

Tel:+46762349683