گفتگوی کمونیست هفتگی با جلیل رضایی
به مناسبت اول ماه مه ۲۰۲۶: روزِ تعرض به نظمِ وارونه
کمونیست هفتگی: اول ماه مه ۲۰۲۶ در شرایطی فرا میرسد که جهان در لبهی پرتگاه ایستاده است. از یک سو بحران معیشتی استخوان خرد میکند و از سوی دیگر سایه جنگ سنگینی میکند. پیام محوری شما برای کارگرانی که امسال به خیابان میآیند چیست؟
جلیل رضایی: پیام ما امسال، پیامِ «نه» گفتن به این نظمِ واژگونه است. ما در دنیایی زندگی میکنیم که در آن، ابزار زندگی به ابزارِ بردگی تبدیل شده است. علم، تکنولوژی و هوش مصنوعی که میتوانستند بارِ کار را از دوش انسان بردارند، در دستِ سرمایهداران به شلاقی برای بیکارسازی و استثمارِ عمیقتر تبدیل شدهاند. اول ماه مه برای ما فقط یک روزِ اعتراضی نیست؛ روزِ بیداری علیه این توهم است که گویا ما محکوم به فقر هستیم. ما میگوییم: فقر، محصولِ «کمبود» نیست، محصولِ «مالکیت» است. ثروتی که ما با دستهایمان خلق میکنیم، در زرادخانهها و حسابهای بانکیِ اقلیتی مفتخور انباشته میشود تا علیه خودمان به کار رود. پیام امسال ما روشن است: وقت آن رسیده که آفرینندگانِ جهان، اختیارِ آن را هم به دست بگیرند.
کمونیست هفتگی: به موضوعی بپردازیم که این روزها فضای جامعه را مسموم کرده است؛ تقابل نظامی میان دولتهای آمریکا-اسرائیل و جمهوری اسلامی. در حالی که هر دو طرف از «دفاع از میهن» یا «امنیت جهانی» حرف میزنند، جایگاه طبقه کارگر در این میان کجاست؟
جلیل رضایی: این جنگ، یک «سلاخخانهی ارتجاعی» است که هیچ ربطی به منافع ما ندارد. هر دو طرفِ این درگیری، از خونِ کارگر تغذیه میکنند. یکی با بمبهای خوشهایِ دموکراسیخواه و دیگری با تقدیسِ فقر و سرکوبِ مذهبی. برای ما کارگران، “امنیت ملیِ” آنها یعنی امنیتِ زندانهایشان و امنیتِ استمرارِ غارتِ دسترنجِ ما. ما نباید اجازه دهیم گوشتِ دمِ توپِ جنگی شویم که در آن، برنده و بازنده هر دو دشمنِ طبقاتیِ ما هستند. کارگرِ پیشرو در ایران میدانند که راهِ صلح و امنیت، از پیروزی یکی از این دو قطب نمیگذرد، بلکه از شکستِ کلِ این سیستمِ جنگطلب میگذرد. پاسخ ما «جبههی سوم» است؛ جبههی مستقلِ کارگری که جهتِ عقربهی قطبنمای مبارزەاش را به سمتِ مسببانِ اصلی فقر و جنگ در هر دو طرف تنظیم کرده است. ما فریبِ جهتگیریهای کاذب آنها را نمیخوریم.
کمونیست هفتگی: شما همواره بر سوسیالیسم به عنوان یک ضرورتِ فوری تأکید دارید. در دنیای امروز که حتی مفهوم «انسان» زیر فشار استثمار مسخ شده، سوسیالیسم چگونه میتواند این وارونگی را درمان کند؟
جلیل رضایی: سوسیالیسم یعنی بازگرداندنِ جهان به روی پاهایش. امروزه کار مزدی، انسان را از کارش، از همنوعش و حتی از خودش بیگانه کرده است. ما تبدیل به «ضمیمهی ماشین» شدهایم. سوسیالیسم برای ما یک آرمانِ انتزاعی در کتابها نیست؛ بلکه یعنی پایان دادن به این وضعیت که در آن نانِ کارگر، گروگانِ سودِ سرمایهدار است. ما به دنبال نظمی هستیم که در آن تولید نه برای سود، بلکه برای رفع نیازهای بشر باشد. اول ماه مه اعلام این حقیقت است که رهایی ما، در سرنگونی کلِ این بساطِ استبدادی و سرمایهدارانه نهفته است. ما برای بازپسگیری «انسانیتِ» به یغما رفتهمان میجنگیم.
کمونیست هفتگی: با توجه به بیانیههای سیاسی حزب، نقش رهبران عملی و فعالین سوسیالیست را در این مقطع حساس چگونه تعریف میکنید؟
جلیل رضایی: نقش ما، سازماندهیِ این خشمِ انباشته است. ما نباید بگذاریم اعتراضات در سطحِ مطالباتِ معیشتیِ صِرف متوقف بماند. وظیفهی ما پیوند زدنِ نبرد برای نان، به نبرد برای قدرتِ سیاسی است. فعالین سوسیالیست باید در دلِ کارخانهها و محلات، ارگانهایِ اقتدارِ مستقیمِ کارگری را پیریزی کنند. اول ماه مه امسال باید به مانورِ قدرتِ طبقاتی تبدیل شود. ما آمدهایم تا ثابت کنیم که بدونِ اجازهی ما، چرخِ هیچ کارخانهای نمیچرخد و بدونِ ارادهی ما، هیچ نظمی پایدار نخواهد بود. راه ما از مسیرِ سازماندهی، شورایی کردنِ مبارزه و اعلامِ آمادگی برای ادارهی کلِ جامعه میگذرد.
اول ماه مه، فریادِ صاحبخانههای اصلیِ جهان است. ما نه میبخشیم و نه فراموش میکنیم؛ ما سازمان میدهیم و فتح میکنیم. زنده باد اول ماه مه! زنده باد آزادی، رفاه و حاکمیت کارگری!
1 مه 2026